Inleiding

Deze tekst is een hulpmiddel om je voorbij woorden te voeren op het pad van bevrijding. Hij staat niet op zichzelf, maar veronderstelt een regelmatige zenpraktijk onder begeleiding van een gekwalificeerd leraar.   Wanneer de tekst je intrigeert maar je geen idee hebt...

Waarheid

  (Tekst geschreven in opdracht van het Festival Van Vlaanderen – Musica Divina 2026 en gepubliceerd in het bijbehorende programmaboekje.) Waarheid is zo’n begrip dat heel wat los maakt. In deze korte tekst wil ik het graag enkel hebben over wat we de...

Het weefsel van het diepe bewustzijn

  Wanneer we ons hebben overgegeven, geabsorbeerd in de beoefening, dan is er niet langer aan de ene kant een beoefenaar en aan de andere kant een beoefening. Dan is er niet langer iemand die ademhaalt en een ademhaling. In de absorptie zijn deze grenzen opgeheven. Er...

Wat beweegt er?

Het waaide, en een vlag wapperde. ‘De vlag beweegt’ zei een monnik. Een andere monnik zei: ‘De wind beweegt.’ Hun discussie hield niet op. Huineng ging naar ze toe en zei: “Noch de vlag beweegt, noch de wind beweegt;  geëerde heren, het is de geest die...

De weg is stilte.

De Weg is één. Daarom is de spirituele Weg een Weg van stilte. Want stilte is geen ruimte waarin ongescheidenheid kan bestaan. Stilte is ongescheidenheid. De spirituele Weg is een Weg van stilte die geen definitie, geen concept is van stilte. Stilte is geen...

Twee Chinese dialogen.

Was je kom. Een monnik vroeg om onderricht. Zhaozhou vroeg of hij zijn rijstsoep al gegeten had; de monnik bevestigde dat. Zhaozhou zei: ‘Ga dan je kom wassen.’ De monnik kwam plots tot inzicht. De oudste bron die ik van deze klassieke zendialoog kon vinden is de...

Bergen als bergen, water als water.

Inleiding.   Het volgende citaat uit de zentraditie geniet in het Westen al lang een grote bekendheid: “Dertig jaar geleden, vóór ik zen beoefende, zag ik bergen als bergen en water als water. Nadat ik mijn leraar ontmoet had en er een opening ontstaan was, zag...

Zen en stilte.

Inleiding. Een onderwerp dat dikwijls ter sprake komt tijdens de nabespreking van een sesshin is de verhouding tussen zwijgen en spreken. Moeten we gedurende een sesshin elk spreken vermijden? Kunnen we functioneel spreken toelaten? Of is spreken helemaal niet in...

Zazen, de weg van het hart.

Het is in de absorptie in het zittende lichaam, in het ritme, de beweging van de adem; het is in de absorptie in de levende ervaring van elk moment dat de obsessies, het eindeloos herkauwen van gedachten, de verschillende gehechtheden en conditioneringen zich kunnen...

Zen en vorm: een spectrum.

Vormen.   Inleiding. “Hoe zou ontwaken beperkt kunnen zijn tot zitten of niet zitten?” schreef Dogen in zijn Fukanzazengi. De historische Boeddha gaf aan, onder andere in de Satipatthana Soetra, hoe je in alle omstandigheden kan beoefenen. Dat is precies wat we...