Piano, violin, viola, cello (1987): zijn laatste werk.
Zo komen we terug bij dat laatste werk, met zijn 75 minuten nog relatief bescheiden van duur – en geen minuut te lang. Nochtans kan je er zonder probleem stukken uit beluisteren. Je moet ook niet van het begin starten, alhoewel ik dat wel zou aanraden – het begin is zo mooi. Maar het hele stuk is prachtig, als een landschap waar je eindeloos in kan vertoeven.
Het is pas nu, in 2026, wanneer ik dit oude materiaal herwerk, dat ik wat extra opzoekingen doe over Feldmans laatste maanden. Op 28 mei 1987 voltooide hij Piano, violin, viola, cello. Een paar dagen later kreeg hij de diagnose dat zijn schijnbaar onschuldige symptomen veroorzaakt werden door een agressieve alvleesklierkanker. Nog een paar dagen later, op 6 juni, huwde hij componiste Barbara Monk. Piano, violin, viola, cello werd gecreëerd te Middelburg, Zeeland op het Festival Nieuwe Muziek, waar Feldman de centrale gast was. Getuigen vertellen hoe Feldman tijdens de première op 4 juli zat te hoesten. Hij overleed op 3 september in het hospitaal van zijn woonplaats Buffalo, New York.
Deze biografische details, hoe dramatisch ook, tonen vooral aan dat hij tijdens de compositie van dat laatste werk nog niet op de hoogte was van zijn naderende dood. Wel was er het vooruitzicht op het huwelijk. Piano violin, viola, cello is dan ook geen stuk dat afscheid neemt, of vertrekt vanuit een confrontatie met de dood. Het is, zou ik zeggen, hoe puur klankmatig ook, een compositie geschreven in een heldere, serene, gelukkige gemoedstoestand. Mogelijk is het dat, wat ik er altijd in gehoord heb, en waardoor het al meer dan dertig jaar mijn favoriete Feldman is. En dat wil echt wel wat zeggen.