CD: Lakshmi Shankar, Les heures et les saisons
Raga Ahir Bhairav (een vroege ochtend raga) TRACK 1 (21’’)
https://open.spotify.com/track/1JD7SkbNgN4FgIy8XELVCk?si=b5def1db5efb4ada
Laksmi Shankar is een van de beroemdste klassieke Indische zangeressen. Ik hoorde ze, en ook andere grote namen van deze muziek zoals sitarspeler Ravi Shankar en de Karnatische violist L. Sumbramaniam live in Bozar, toen nog het Paleis voor Schone kunsten, in de jaren ’90 van de vorige eeuw. Geheel volgens de Indische traditie duurden deze concerten van ‘s avonds tot diep in de nacht. De tijdloosheid die deze muziek ademt, komt dan ten volle tot haar recht. Maar de opnames geven dan weer de mogelijkheid, door herhaalde beluistering heel diep door te dringen in deze muziek.
Een grondige bespreking van de Indische klassieke muziektraditie is hier niet mogelijk of wenselijk. Wat van belang is, is dat het principe van de ison, dat we zojuist ontdekten, ook hier van toepassing is.
De grondtoon of ison wordt hier niet gezongen, maar gespeeld door een speciaal daartoe gebouwd instrument, de tanpura of tampura. De eerste vermeldingen van dit instrument zouden dateren van de derde eeuw voor Christus. Daarboven zingt de zangeres haar melodieën. Eerst als vinylplaat, dan als cd, nu als gestreamde inhoud is dit album en bovenal dit stuk al veertig jaar een van mijn vaste reisgenoten.
Tekst:
Langzaam:
„Waarom heb je je van mij afgewend? Wat heb ik verkeerd gedaan?”
Snel:
„Krishna is bij mij thuis gekomen – wat moet ik doen?
Moet ik mijn ogen op zijn voeten richten of hem met bloemen versieren?
Hij komt glimlachend aan en slaat gewoon zijn armen om me heen”
(Krishna, die we in het westen misschien vooral kennen van de Hare Krishna-beweging, zoals ze genoemd wordt, is niet tot deze beweging beperkt maar één van de belangrijkste figuren in het hindoeïsme. Afhankelijk van de school wordt hij gezien als een avatar van Vishnu, dan wel als de hoogste God zelf, of als een verpersoonlijking van de absolute werkelijkheid, Brahman (niet te verwarren met de god Brahma).