Vraag en antwoord (uit de workshops).
Vraag 1:
Je zegt dat het stuk van Mozart ons meevoert in een illusie, en dat van Hykes ons terugbrengt hier en nu, maar ik ervaar dat helemaal anders! Mozart klinkt voor mij reëel, concreet en helder, “des idées claires et distinctes”; terwijl die andere muziek mij iets uit een droombeeld lijkt. Ze doet mij denken aan verre, exotische oorden, een beetje zoals de “kosmische muziek” die in de jaren ’70 populair was. Is dat geen onzin?
Antwoord:
Je bent waarschijnlijk veel meer vertrouwd met de stijl van het eerste voorbeeld dan met die van het tweede. De klare, heldere formulering van via klank opgebouwde muzikale ideeën is precies wat we in zen doorprikken: de conceptuele, virtuele wereld van het denken die over het ervaren heen gelegd wordt, en je ervan vervreemdt. Niet dat het denken op zich slecht is, het is nuttig, en we zijn nu eenmaal denkende wezens. Maar als je echt wil ervaren wat je werkelijk bent, als je echt contact wil maken met de basis van je bestaan, moet je bereid zijn achter de gedachten te kijken, in dit geval te luisteren. Het lijkt me dat je, aan de andere kant, de muziek van David Hykes inpakt in een idee van “kosmische muziek” en dan met dat idee verder gaat. Het is niet de bedoeling, concept op concept te stapelen, maar te landen in de muziek zelf. In de klank zelf. Daar zal je voorbij elk concept kunnen thuiskomen.
Vraag 2:
Ik begrijp waar je heen wil, maar ik hou van Mozart. Bedoel je dat die muziek mijn zenbeoefening in de weg staat?
Antwoord:
Helemaal niet. Geniet van je Mozart. Luister naar Mozart met een compleet open geest. Geef je eraan over. Wat ik wil bereiken met deze workshops, is dat je je bewust wordt van een muziek die sterk verwant is met onze beoefening, op een specifieke, directe manier. Dat is de muziek die mij fascineert en die ik wil delen. Maar onze zenbeoefening strekt zich in ieder geval uit tot alle aspecten van ons leven, of het nu Mozart beluisteren is, dan wel tv kijken, sport beoefenen, koken of de afwas doen.
Het laatste dat ik wil bereiken is dat je gaat denken dat klassieke muziek vanuit zen als fout beschouwd zou worden. Maar schrik niet als, wanneer je beoefening zich verdiept, deze betovering vermindert en je mogelijk meer naar andere soorten muziek gaat beginnen luisteren. Dat is alles.
Misschien helpt het als je je eerst overgeeft in het beluisteren van Mozart, en dan in het beluisteren van Hykes. Wat is het verschil? Hoe beïnvloeden beide stukken je manier van in het moment staan? Welk effect hebben ze op het functioneren van je lichaam-en-geest?